4 tháng 9 năm 2026 · La Libertad → El Zonte → Mizata → Acajutla, El Salvador
Carretera Litoral là con đường ven biển, và trong một ngày tôi để nó tự quyết định chúng tôi đi đâu. Rời La Libertad về phía tây, đường cái leo lên những vách đá xẻ rồi lại đổ xuống biển, cứ thế lặp đi lặp lại, với các thị trấn lướt sóng xâu dọc theo như những hạt chuỗi: El Tunco, El Sunzal, El Zonte — mỗi nơi là một lối rẽ, một cụm palapas, một bãi biển nhìn thấy được từ mặt đường. Qua khỏi Mizata thì xe cộ thưa dần, chỉ còn xe tải và thỉnh thoảng một chiếc xe máy, rừng rậm phủ kín nhựa đường, và con đường bắt đầu xuyên qua đồi thay vì vòng quanh chúng.
Đó là đoạn tôi chưa từng đọc thấy ở đâu. Có những đường hầm — cũ kỹ, đục thẳng qua đá, một vệt sáng ở đầu bên kia và bóng tối ở giữa. Bạn từ nắng chói đi vào bóng đen, rồi từ bóng đen bước ra một bức tường xanh, và đường lại cua tiếp. Tôi đã lái xe nhiều trên đường cao tốc suốt đời mình và chưa bao giờ lái qua một con đường như thế này.
Rồi đến Acajutla — một cảng đang hoạt động và trông đúng như vậy. Tôi lỡ lối rẽ mình muốn và mất nửa tiếng lạc trong mạng lưới ô vuông những con phố một chiều trông y hệt nhau — tường màu pastel, một chiếc xe buýt gà, một chiếc tuk-tuk làm chủ cả ngã tư, người ta băng đường tuỳ thích. Không ai vội vã và cũng chẳng ai trông đợi tôi phải vội. Tôi tìm đường ra bằng cách đi theo chiếc xe buýt.
Một quầy hàng bên đường trên đường về bán pitahaya bốn quả mười đô, tức là khoảng một nửa giá siêu thị, còn một đĩa cơm tôm và mực ống dưới một palapa trên mũi đá nhìn ra sóng vỡ giá khoảng tám đô một người kèm nước chanh. Bữa trưa đó có tầm nhìn đẹp hơn hầu hết những nhà hàng tôi từng trả gấp bốn lần như vậy.
Video này thành thật về cách nó được quay: một camera 360 kẹp trên taplo, nắng giữa trưa, và tấm kính chắn gió tôi chưa lau. Mọi khung hình đều ra khỏi thẻ nhớ với màu trắng đục. Bản cắt đầu tiên được đăng lên sau khi đã chỉnh màu hết mức có thể trong tối hôm đó; bản hiện tại là lần xử lý thứ hai sau vài ngày, khi tôi đã hiểu ra rằng vấn đề là ánh sáng chói qua kính bẩn chứ không phải độ mờ của hình, và hai thứ đó cần cách khắc phục ngược chiều nhau. Vẫn còn là kính chắn gió. Bài học đã thuộc. Lần sau camera sẽ gắn ở mặt ngoài kính, và đó cũng là cách duy nhất để biển lọt vào khung hình — hướng thẳng về phía trước, con đường ven biển này không bao giờ cho bạn thấy bờ biển.
Sổ chi tiêu: nhiên liệu cho chuyến vòng, bốn quả pitahaya, bữa trưa cho hai người. Các đường hầm thì miễn phí.