2–3 tháng 9 năm 2026 · La Libertad, El Salvador
Cái cầu tàu ở Puerto de La Libertad là nơi tôi thực sự hiểu mình đã đặt chân đến đâu. Tay vịn sơn vàng, gỉ sét, sóng đổ xuống bãi cát núi lửa đen phía dưới. Quay lại nhìn về phía bờ là thấy cả bức bưu thiếp hiện ra cùng một lúc: cái malecón, mái nhà hàng lợp lá, một vòng quay đu quay, và thị trấn leo dần lên những ngọn đồi xanh phía sau. Đoạn bờ biển này là Surf City — Giải Vô địch Trẻ Thế giới ISA diễn ra trên những con sóng cách chỗ tôi đứng vài phút lái xe, El Sunzal và La Bocana, cả hai đều có thể đi bộ từ cầu tàu.
Bữa trưa là con số tôi cứ nghĩ mãi không thôi. Hai quán, hai người: pupusas ở chỗ này, đĩa gà ở chỗ kia — đùi và bắp, cơm, salad, vài cái bánh tortilla, thêm hai chai V8. Bữa ăn đúng nghĩa, không phải ăn vặt. Mười tám đô tất cả, đã bao gồm tiền tip, cho cả hai quán, cả hai người. Ở Canada tôi không thể ăn McDonald's một mình với mười tám đô, mà đây là hai bữa ngồi bàn đàng hoàng cho hai người. Đó không phải câu quảng cáo, đó chỉ là tờ hoá đơn.
Bia ở đây có điều kỳ lạ. Tôi mua một lốc mười hai lon ở siêu thị địa phương — Stella Artois ra giá $1.40 một lon vì đang khuyến mãi, còn bia lager nội địa Pilsener thì $1.53 một lon, không có khuyến mãi gì. Hàng nhập khẩu lại rẻ hơn bia nội địa, không phải điều tôi nghĩ đến khi bước vào.
Lái xe ở đây là cả một bài học. Nhận xét của tôi sau vài ngày: nếu bạn không có tính quyết đoán thì đừng ngồi sau vô-lăng ở đây. Đường xá thật ra còn tốt hơn nhiều đoạn tôi từng lái ở nhà — cái biến số ở đây là giao thông. Xe máy lách từ hai chiều, xuất hiện từ phía sau và giữa các ô tô, và một khe hở trông quá nhỏ với bạn là khe hở sẽ có người chui vào. Chần chừ sẽ bị hiểu là mời người khác vượt, không phải là thận trọng. Gương chiếu hậu và kiểm tra mù quan trọng hơn tốc độ của bạn. Và bạn đi chung đường với những chiếc bán tải chở học sinh đứng trên thùng xe, mặc đồng phục — đó chỉ là chuyện đưa đón học sinh bình thường ở đây, không phải cảnh lạ, và bạn phải nhường đường cho loại xe đó, vì nó không thể dừng nhanh như xe không tải.
Một điều tôi không ngờ tới: dọc theo đường cao tốc, có những đoạn tán cây cổ thụ không bị chặt để mở đường. Thay vào đó, đường chui qua dưới tán cây — được tỉa cành để đường đi qua, không phải đốn hạ để nhường đường. Đến từ nơi mà con đường luôn thắng và cái cây luôn thua, điều này đáng để chú ý.
Rồi đêm đó bão kéo đến và cắt điện mười ba tiếng. Không có máy phát điện, không có bình lưu điện dự phòng ở villa, mà vì Wi-Fi là kết nối duy nhất ở đây, mất điện nghĩa là mất liên lạc với mọi thứ. Đây là lần đầu tiên nơi này bị thử thách thực sự về hạ tầng, và nó thất bại theo cái cách mà bão mùa mưa ở đây thất bại thường xuyên — không phải khủng hoảng, chỉ là tháng Chín vận hành như vậy trên bờ biển này. Đáng biết trước nếu bạn đang nghĩ đến việc ở dài hạn ở đâu đó gần khu này: hãy tính đến nguồn điện dự phòng, vì bão không phải chuyện ngoại lệ.
Sổ chi tiêu: bữa trưa, hai quán, hai người, đã bao gồm tiền tip — $18.00. Bia, mười hai lon — Stella Artois $1.40/lon, Pilsener $1.53/lon.