19 september 2026 · Playa Toluca, El Salvador

Er is geen bord. Als je niet wist dat het daar was, zou je erlangs lopen, en dat is precies de bedoeling: het is niet voor mensen die erlangs lopen. Het is de plek van een familie onder de bomen, een paar minuten van het strand, een zinkdak op gekapte palen, hangmatten eraan gespannen, een motor in de schaduw, en een tafel geschilderd in het soort blauw dat alleen in dit land bestaat. Het is ook de winkel: een schap met sigaretten, koud bier, wat kleren aan hangertjes, batterijen en spullen, wat het strand nodig heeft en niet naar de stad wil rijden voor. De lokale mensen eten hier. Een buurman nam me de eerste keer mee, en ik noem het sindsdien Oma's, omdat de jonge vrouw die de bestelling opneemt en een beetje Engels spreekt me vertelde dat de vrouw bij het fornuis haar grootmoeder is. Langs dit stuk strand is de grootmoeder, zeggen ze me, beroemd om haar pupusas. Nu ik ze gegeten heb, geloof ik het.

Grandma's: tin roof on cut poles, hammocks, the shop at the back, the motorbike in the shade.
Oma's: zinkdak op gekapte palen, hangmatten, de winkel achter, de motor in de schaduw.

Vier vis-pupusas en twee cola's. Vijf dollar.

Fish pupusas with curtido and salsa, plastic bag over the plate, as always.
Vis-pupusas met curtido en salsa, plastic zak over het bord, zoals altijd.

Een pupusa, als je er nog geen hebt gehad, is een dikke maïstortilla met de vulling erin geperst voordat het op het fornuis gaat, zodat de buitenkant blaasjes krijgt en de binnenkant zacht blijft. Kaas en bonen zijn standaard. Vis is de kustversie, en de vis hier is door iemand gevangen die de grootmoeder bij naam kent. Het komt op een plastic zak over een plastic bord, wat overal zo gaat, met een schoteltje curtido - de zuurgestoofd koolsla en wortel die op alles gaat - en een beker dunne rode salsa die je erover lepelt. Je eet met je handen. Er is geen ander manier. Haar empanada's waren, op een ander moment, net zo goed, en ik noem het alleen maar zodat niemand denkt dat de pupusas een eenmalige fleur waren.

Ik zit bijna drie weken in El Salvador en dit was het beste dat ik gegeten heb. De dag ervoor had ik meer dan vier keer zoveel betaald voor inktvis op een balkon met uitzicht op de oceaan, en de inktvis kwam uit de diepvriezer. Het personeel was charmant; het eten niet. Hier is er geen uitzicht, geen personeel, geen menu, en het eten is perfect, omdat de grootmoeder hetzelfde elke dag maakt sinds langer dan ik leef en geen reden ziet om het te veranderen.

The blue table. Curtido in the good china; salsa in the mug.
De blauwe tafel. Curtido in het mooie servies; salsa in de beker.

Een buurman zat de hele tijd tegenover me aan de blauwe tafel, op zijn telefoon, niet erg haastig, op de manier waarop iedereen hier niet haastig is. Dit is geen restaurant. Het is het huis van een familie, met de voorkant open voor wie erin loopt, en dat is de echte manier van leven op dit strand: het bedrijf, de keuken, de hangmatten en de motor allemaal onder één dak. Ik legde tien dollar op de tafel en wachtte niet op wisselgeld. Niemand kwam me achterna. Wanneer ik morgen terugga, en dat zal ik doen, zal de jonge vrouw niet doen alsof ze me herinnert, en de grootmoeder zal niet van het fornuis opkijken, en dat is precies hoe het hoort.

A neighbour at the blue table, in no hurry.
Een buurman aan de blauwe tafel, niet erg haastig.

Rekeningenboek: vier vis-pupusas, twee cola's, vijf dollar. De fooi was de andere vijf.